 |
Ganwyd Dylan Thomas yn Abertawe ym 1914 a bu
farw yn Efrog Newydd ym 1953. Roedd yn un o awduron mwyaf arwyddocaol
yr ugeinfed ganrif, ac mae ei waith yn parhau i daro tant: mae ei
edmygwyr heddiwn cynnwys Bill Clinton, Jimmy Carter, Pierce
Brosnan, Catherine Zeta Jones a Michael Douglas, a Mick Jagger,
sydd â'i gwmni Jagged Films yn gweithio ar ffilm am fywyd
yr awdur ar hyn o bryd. Yn fwyaf enwog am ei farddoniaeth ac am
y ddrama i leisiau, Dan y Wenallt, roedd Thomas hefyd
yn ysgrifennu ffuglen (yn cynnwys straeon byrion a nofelau), sgriptiau
ffilm a darllediadau radio amrywiol. Ysgrifennodd hefyd doreth o
lythyrau a bun perfformio gwaith pobl eraill.
Mae ei waith cynnar yn dangos diddordeb ym mudiadau
celfyddydol arbrofol yr ugeinfed ganrif gynnar, gyda llawer oi
farddoniaeth ai ryddiaith or 1930au yn cynnwys elfennau
swrrealaidd a gothig. Dylanwadwyd ar gyfnod canol ei waith yn ystod
y 1930au hwyr ar 1940au cynnar gan argyfyngaur Ail Ryfel
Byd, pan fu Thomas yn gweithio i beiriant propagandar BBC
yn Llundain. Mae ei waith hwyr yn ymdrin â gwleidyddiaeth
y cyfnod ar ôl y rhyfel ac amgylchedd a daearyddiaeth Gorllewin
Cymru. Mae diddordeb Thomas ym mhrosesaur byd naturiol yn
codi ei ben dro ar ôl tro yn ei holl farddoniaeth ai
ryddiaith.
Yn gyfarwydd â Gorllewin Cymru, ac mewn
ffordd yn teimlon gartrefol yno ers ei blentyndod
cynnar (roedd teulu ei dad yn hanu o Sir Gaerfyrddin), symudodd
Thomas i Dalacharn ym 1937 gyntaf, gan fyw mewn bwthyn pysgotwr
cyn symud i Sea View, ac yna dychwelyd i fyw yn The
Boat House yn Nhalacharn ym 1949. Roedd yn byw yno gydai
wraig, Caitlin, ai blant, Colm, Aeronwy a Llewelyn tan adeg
ei farwolaeth.
|
|
|
Ers ei farwolaeth, ystyriwyd Thomas fel ymgorfforiad
or artist hunan-dynghedus (tebyg i ffigurau celfyddydol eraill
fel Percy Shelley, Arthur Rimbaud, James Dean a Kurt Cobain). Mae
mwy o gyfieithu wedi bod ar waith Dylan Thomas nag unrhyw fardd
Saesneg arall erioed, cymaint y mae poblogrwydd ei waith wedi ehangu.
Or adeg iddo ymddangos fel dewis John Lennon ar glawr albwm
Sergeant Peppers Lonely Hearts Club Band y Beatles,
mae Thomas wedi ailymddangos yn rheolaidd mewn diwylliant poblogaidd.
Mae ffilmiau diweddar i ddefnyddioi waith yn cynnwys Dangerous
Minds ac Independence Day, ac efallai fod ei gerdd gynnar
The force that through the green fuse wedi cael dylanwad
ar gyfres Star Wars George Lucas. Yn aml iawn mae Thomas
y chwedl yn bwrw gwaith Thomas yr awdur ir cysgod.
© Chris Wigginton, 2003
dadlwythor dudalen hon fel dogfen pdf Acrobat (30kb) |